Bệnh colibacillosis do vi khuẩn Escherichia coli gây ra là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến, gây thiệt hại đáng kể cho ngành chăn nuôi gia cầm. Trong đó, nhóm vi khuẩn Avian Pathogenic Escherichia coli (APEC) được xác định là tác nhân gây nhiều bệnh nguy hiểm như viêm túi khí, viêm màng ngoài tim, viêm phúc mạc, nhiễm trùng huyết và làm gia tăng tỷ lệ chết ở đàn gà. Nhằm góp phần làm rõ đặc điểm sinh học và khả năng gây bệnh của vi khuẩn này, nhóm tác giả thuộc Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã thực hiện nghiên cứu “Phân lập và khảo sát một số đặc điểm sinh học của vi khuẩn Avian Pathogenic Escherichia coli (APEC) ở gà nuôi tại Hà Nội”.
Nghiên cứu được tiến hành trên 100 mẫu lách thu thập từ những con gà có biểu hiện lâm sàng nghi mắc bệnh tại Hà Nội. Các mẫu được nuôi cấy, phân lập và định danh bằng phương pháp sinh hóa, bộ kit API và kỹ thuật PCR xác định gen uidA đặc trưng của vi khuẩn E. coli. Sau đó, nhóm nghiên cứu tiếp tục sử dụng kỹ thuật multiplex PCR để khảo sát sự hiện diện của các gen độc lực liên quan đến khả năng gây bệnh của vi khuẩn.
Kết quả cho thấy có 42/100 mẫu dương tính với E. coli, tương đương tỷ lệ 42%. Trong số này, 33 chủng chiếm 78,6%, được xác định là APEC dựa trên việc mang tổ hợp từ 4 đến 7 gen độc lực. Điều này cho thấy các chủng vi khuẩn có khả năng gây bệnh cao đang lưu hành khá phổ biến trên đàn gà nuôi tại khu vực nghiên cứu.
 |
Nhóm tác giả đã khảo sát tám gen độc lực quan trọng gồm eaeA, tsh, fyuA, iroN, iutA, hlyF, iss và ompT. Kết quả cho thấy gen ompT xuất hiện với tỷ lệ cao nhất, đạt 90,5%, trong khi gen eaeA chỉ xuất hiện ở 16,7% số chủng. Các gen còn lại được phát hiện với tỷ lệ khác nhau, phản ánh sự đa dạng về mặt di truyền cũng như cơ chế gây bệnh của các chủng APEC lưu hành trong thực tế sản xuất. Bên cạnh việc xác định các yếu tố độc lực, nghiên cứu còn đánh giá đặc tính sinh hóa của các chủng phân lập được. Kết quả cho thấy các chủng APEC đều có đặc điểm sinh học tương đồng với chủng chuẩn Escherichia coli ATCC 25922. Đây là cơ sở khẳng định độ chính xác của quá trình phân lập và định danh vi khuẩn.
 |
Theo nhóm nghiên cứu, khả năng gây bệnh của APEC không phụ thuộc vào một gen đơn lẻ mà là sự phối hợp của nhiều yếu tố độc lực khác nhau. Những gen này giúp vi khuẩn tăng khả năng bám dính, thu nhận dinh dưỡng, chống lại hệ miễn dịch của vật chủ và tồn tại lâu hơn trong cơ thể gia cầm. Do đó, việc xác định và theo dõi tổ hợp gen độc lực có ý nghĩa quan trọng trong công tác chẩn đoán, giám sát dịch tễ và xây dựng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả.
 |
Kết quả nghiên cứu đã cung cấp thêm dữ liệu khoa học về đặc điểm sinh học và khả năng gây bệnh của vi khuẩn APEC trên đàn gà nuôi tại Hà Nội. Đây là nguồn thông tin có giá trị cho nghiên cứu tiếp theo về dịch tễ học, phát triển vaccine và giải pháp kiểm soát bệnh colibacillosis, góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi gia cầm theo hướng an toàn và bền vững tại Việt Nam.
Thông tin chi tiết xem tại: https://vie.vjas.vn/index.php/vjasvn/article/view/2038/2352.
Đào Hương – Nhà xuất bản Học viện Nông nghiệp